به گزارش جهت پرس؛ برآورد سازمان توسعه تجارت در سال ۱۳۹۹ حاکی از ظرفیت صادراتی ۱۶ میلیارد دلاری پاکستان برای کشورمان بود.

نقل طنزی هست که دانشآموزی تنها درباره پاکستان اطلاعات داشت و هر پرسشی را به پاکستان ربط می داد و می گفت «و اما پاکستان» و شروع به توضیح درباره آن می‌کرد. از افغانستان می‌گفتند یادآور می‌شد همسایه پاکستان است و اما پاکستان. از هند می‌گفتند، او جدایی‌ها را یادآور می‌شد و بعد می‌گفت و اما پاکستان. درباره کودتاها در منطقه می‌گفتند گریزی به نقش ارتش در این کشور می‌زد و می گفت و اما پاکستان! و…

جمهوری اسلامی ایران بعد از عراق، بیشترین مرز مشترک را با حدود 950 کیلومتر با پاکستان دارد. همسایهای که 50 میلیونجمعیت شیعه دارد و پیش‌بینی میشود طی ده سال آینده، با پیشی گرفتن از اندونزی، تبدیل به پرجمعیت‌ترین کشور مسلمان و چهارمین کشور پرجمعیت دنیا شود. از لحاظ نزدیکی فرهنگی نیز مردم پاکستان بر اساس نظرسنجی چندسال پیش موسسه پیو، 76 درصدشان نگاه مثبتی نسبت به ایران دارند.

اقتصاد پاکستان، عمدتا وابسته به واردات است. برآورد سازمان توسعه تجارت در سال ۱۳۹۹ حاکی از ظرفیت صادراتی ۱۶ میلیارد دلاری پاکستان برای کشورمان بود اما با این وجود ما همچنان جزو ده شریک اصلی تجاری این کشور نیستیم. فرصت ابرپروژه ساخت مسکن در پاکستان برای صادرات محصولات پاییندستپتروشیمی، مصالح و ماشینآلات ساختمانی، فضای مهیا برای سرمایه‌گذاری مشترک در تولیدلبنیات و لوازم‌خانگی و مواردی از این دست در سالهای اخیر جزو مسائلی است که به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. صرفا در یک مورد، بازار داخلی محصولات پلیمری در پاکستان از کل ظرفیت تولید این محصولات در کشورمان بیشتر است. همچنین با توجه به جمعیت زیاد، نیازهای وارداتی کشاورزی از جمله سیب و خرما و گیاهان دارویی، شیرینیجاتو… به راحتی قابل پاسخ است. با ادامه خط لوله گوره جاسک تا گوادر، فرصت صادرات سوخت برای بانکرینگ در بندر گوادر ایجاد میشود و نیز زمان صادرات میعانات و نفت را به چینچندروز کاهش می دهد.

برای یک رابطه متوازن تجاری ما هم میتوانیم واردات خودمان از برخی کشورها را با واردات از پاکستان جایگزین کنیم. ظرفیت غنی معادن پاکستان در مس، طلا، سنگ مرمر و… برای ما نیز قابل استفاده است. مثلا سنگ مرمر صادراتی ایتالیا، سنگ فراوری شده معادن پاکستان است. همچنین این کشور رتبه نخست تولیدو صادرات وسایل جراحی دندانپزشکی را در جهان داراست که برخی از آن با برند آلمانی به سایر کشورها صادرات مجدد میشود. همین موضوع متأسفانه درخصوص منسوجات وارداتی به کشور هم صادق است. بسیاری از پارچه‌های وارداتی از ترکیه به کشورمان، ابتدا از پاکستان به ترکیه صادر می‌شود و بعد ازرنگرزی با قیمت بالاتر و به اسم پارچه ترکیهای به ایران وارد می‌شود. پاکستان بزرگترین تولیدکننده توپ‌های ورزشی جهان است. جزو بزرگترین تولیدکنندگان گوشت و برنج است که اگر هوشمندی در واردات شلتوک برنج باکیفیت به جای خود برنج و واردات دام زنده به جای گوشت به کشور داشته باشیم، حتی این واردات برای ما اشتغالزا خواهد بود.

قانون موافقتنامه تجارت ترجیحی بین دولت جمهوری اسلامیایران و دولت جمهوری اسلامی پاکستان خردادماه سال 1385 تصویب شد اما سالها بعد اجرایی شد. اکنون نیز چند سال است که موافقتنامه تجارت آزاد بین دو کشور در حال مذاکرات است که به ثمر نرسیده است. سازمان توسعه تجارت چندسال است قرار شده سازوکاری برای تهاتر محصولات ارائه کند. دستگاههای مسئول تقریبا بهرهای از واسطهگری مالی چین و مشارکت در پروژه های عمرانی چین در پاکستان توسط شرکت های ایرانینبردهاند و در کل تقریبا رویکرد فعالی در مورد پروژه cpec(کریدور چین – پاکستان) در کشور اتخاذ نشده است. برخی از گذرگاههای مرزی بین دوکشور چندسال به بهانه عدم نصب تجهیزات گمرکی غیرفعال بودند. گرچه پروژه ریلی روسیه-پاکستان از مسیر ایران اخیرا بهطور آزمایشی شروع به کار کرده اما پروژه های ارتقاء راه آهن کویته-تفتان-زاهدان، راه اندازی مجدد خطاسلام آباد-تهران-استانبول و برقراری خط کشتیرانی مستقیمکراچی-چابهار-بندرعباس همچنان در هالهای از ابهام است.

درباره پاکستان سخن بسیار است اما حال باید گفت آن دانشآموز که در پاسخ هرسوالی میگفت و اما پاکستان. پر بیراه نمیگفته است. ظرفیتی که باید یکی از مهمترین دستورکارهای دستگاه دیپلماسی و اقتصادی باشد، سالها قربانی پرداختن به موضوعاتی شده که حتی در صورت تحقق (محال) به اندازه تکمیل ظرفیت صادراتی به پاکستان، برای کشور آورده نخواهد داشت.