به گزارش جهت پرس؛ به نقل از پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی، این پژوهشگاه در راستای تبیین شخصیت رهبر شهید و قائد اعظم امت اسلام، آیت الله سید علی خامنه‌ای و تبیین شخصیت جانشین صالح ایشان در قالب ویژه‌نامه بیعت به حماسه بی‌نظیر مقاومت مردم و بیعت تاریخی الهی مردم ایران با رهبر معظم انقلاب پرداخته است.

در نظام‌های سیاسی مبتنی بر رهبری فرهمند و ساختارهای حقوقی‑شرعی، مسئله «شناخت دقیق رهبر جدید» همواره از حساسیت‌ترین و سرنوشت‌سازترین موضوعات است. این مهم زمانی مضاعف می‌شود که جامعه از تجربه‌ای زیسته در برابر تهدیدات خارجی و ضربات سنگین داخلی عبور کرده باشد. عباس سلیمی‌نمین، پژوهشگر تاریخ معاصر، در گفتار پیشِ رو، با تأکید بر نقش بی‌بدیل مردم در پر کردن خلأهای سیاسی و دفاع از ساختار قانونی نظام جمهوری اسلامی ایران، به این پرسش کلیدی پاسخ می‌دهد که «بهترین منبع شناخت رهبر جدید چیست؟» او با استناد به تجربه تاریخی مقاومت ملت ایران در برابر طرح‌های تجزیه‌طلبانه و شهادت مقامات ارشد در دهه شصت، و نیز با تحلیل نخستین بیانیه رسمی رهبر معظم انقلاب (آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای)، استدلال می‌کند که درک متقابل مردم و رهبری، و نیز متن همان بیانیه اولیه، جامع‌ترین و شفاف‌ترین منبع برای شناخت ابعاد شخصیتی، سیاسی و فکری رهبر آینده نظام است.

در ادامه مشروح این گفتار را بخوانید:

بهترین منبع شناخت رهبر جدید چیست؟

عباس سلیمی نمین پژوهشگر تاریخ معاصر

آنچه پیش از بررسی ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران باید به آن توجه داشت، بحث تجربه‌ سالیان متمادی ملت ایران در ارتباط با تلاش‌های غرب برای سرکوب استقلال این مرز و بوم است. این تجربیات امروز در عملکرد مردم کاملاً تجلی پیدا کرده است. ما پیش از این نیز شاهد بودیم که ساختار سیاسی چگونه در برابر ضربات ایستادگی می‌کند؛ به‌عنوان مثال در ابتدای دهه‌ی ۶۰ رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و مقامات مختلف ما را به شهادت رساندند و پیش از آن نیز با انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی، بسیاری از شخصیت‌های برجسته را از ما گرفتند، اما بلافاصله با توجه به ساختار قانونی، این ضربات ترمیم شد.

اما آنچه در جنگ اخیر به‌خوبی قابل درک است، این حقیقت است که مردم جایگاه خود را در ساختار سیاسی کاملاً بازشناخته‌اند و با قدرت از آن پشتیبانی و از نقش تعیین‌کننده خود در ساختار سیاسی مراقبت می‌کنند.

مردم خلا کوتاه مدت نبود رهبری را پر کردند

در دوران اخیر شاهد بودیم که خلایی ایجاد شد و به‌ویژه پس از به شهادت رساندن حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تا زمانی که مجلس خبرگان رهبر جدید را انتخاب کرد، وقفه‌ای پیش آمد. در این وقفه، مردم بر اساس فهم سیاسی بسیار بالای خود عمل کردند و این خلآ را کاملاً پر نمودند.

این واقعیت در بیانیه رهبر جدید ایران نیز به‌خوبی منعکس شد که تأکید داشتند در شرایطی که ما رهبری (منسجم) نداشتیم، شما ملت کاملاً دقیق عمل کردید و از جایگاه خود در نظام جمهوری اسلامی دفاع نمودید. این مطلب حائز اهمیت بسیاری است و نشان‌دهنده درک سیاسی بالای مردم است که امروزه به مسئله اصلی دشمن تبدیل شده است؛ چرا که مردم دقیقاً متوجه کارکرد دشمن شده‌اند و می‌دانند آن‌ها چه اهدافی را دنبال می‌کنند.

طرح‌های تکراری تجزیه‌طلبانه

از سوی دیگر تجربه مقابله با طرح‌های تجزیه‌طلبانه بسیاری از اقداماتی که امروز صورت می‌گیرد، تکراری است. تلاش برای تجزیه ایران از همان ابتدای پیروزی ملت در سال ۱۳۵۷ آغاز شد. پس از آن، صدام در زمان حمله به ایران رسماً اعلام کرد که باید جزایر و خوزستان از ایران تجزیه شوند؛ همچنین تحرکاتی که در سایر نقاط از جمله کردستان، سیستان و بلوچستان و دیگر مناطق صورت می‌گرفت، تجربه‌ای را به ملت ایران منتقل ساخت و فهم سیاسی ملت را ارتقا داد.

بنابراین در جنگ اخیر ملت ایران کاملاً واقف است که برای استفاده از تجربیات گذشته و خنثی کردن تحرکات دشمن و ایادی‌اش باید چگونه عمل کند.

قوت قانون اساسی مشخص شد

در این میان، ساختار محکم و دقیقی که بر اساس قانون اساسی بنیان گذاشته شده است نیز کمک شایانی می‌کند. همان‌طور که اشاره شد، در روزهایی که برخی بخش‌های مهم فرماندهی نداشتند (از جمله ستاد کل نیروهای مسلح و سپاه پاسداران به‌واسطه فقدان رهبری)، این بخش‌ها در کنار ملت ایران با وقوف کامل به وظایف خود، چنان دقیق عمل کردند که به دشمن شوک وارد شد. دشمن هرگز تصور نمی‌کرد با چنین وظیفه‌شناسی از سوی ملت ایران مواجه شود. تصور آن‌ها این بود که با هدف قرار دادن رهبری و وارد کردن شوک جدی از طریق به شهادت رساندن نزدیک به ۲۰۰ خردسال، جامعه ما را دچار از هم‌گسیختگی خواهند کرد تا به اهداف شوم خود برسند، اما هیچ‌کدام از این تصورات جامه عمل به خود نپوشید.

بهترین منبع شناخت آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای

درباره رهبری آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای نیز معتقدم بهترین منبع برای شناخت جامع ایشان، همان اولین بیانیه صادره از سوی ایشان است. این بیانیه گویای همه ابعاد شخصیتی ایشان بوده و باعث تعجب محافل سیاسی شد؛ چرا که نشان داد نویسنده آن وجوه شخصیتی گوناگونی دارد.

ایشان از یک سو با شدت در برابر خصم می‌ایستد و از سوی دیگر در برابر مردم متواضع است و اعتقاد جدی به نقش مردم در نظام سیاسی دارد. در این بیانیه اذعان شد که رهبری بدون حمایت مردم هرگز نمی‌تواند کاری را پیش ببرد. این نکته بسیار مهمی است که شاید برخی عامدانه به آن توجه نکنند؛ در حالی که ایشان تأکید داشتند هم در ایامی که رهبری نبود ملت ایران رهبر واقعی بودند و هم امروز در برابر مشکلات جدی، رهبری بدون مردم قادر به انجام کاری نخواهد بود لذا این تأکید بر نقش مردم در دیدگاه ایشان بسیار کلیدی است.

قاطعیت آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای در مقابل بیگانگان مهاجم

از سوی دیگر، قاطعیت ایشان در برابر بیگانه مهاجمی که قصد تعدی به حقوق ملت و تضعیف ایران را دارد، بسیار برجسته است. ایشان مسیر تأمل‌برانگیزی را ترسیم کردند که اگر کسی به منافع ملت ضربه بزند، ما چه مسیری را طی خواهیم کرد؛ مسیری که در آن اگر بتوانیم غرامت می‌گیریم و اگر نتوانیم، به همان میزان که به ما ضربه زده شده، ضربه متقابل خواهیم زد.

البته در کنار این بیانیه که محل قضاوت عمومی است، بنده شناخت دیرینه‌ای از ایشان دارم و ایشان را شخصیتی بسیار متواضع، عالمی فرهیخته و خودساخته می‌دانم. کارهایی که به سفارش ایشان در سال گذشته در قم صورت گرفت برای ما بسیار درس‌آموز بود. اگرچه این‌ها تجربیات فردی بنده است، اما همان‌طور که عرض شد، نخستین بیانیه ایشان می‌تواند برای تمام عرصه‌های جامعه منشأ شناخت دقیق باشد.