آیا برآورد نفیو از وضعیت اقتصادی ایران درست است؟

در حالی که ریچارد نفیو پیش‌تر به ناکارآمدی تحریم‌ها در تغییر رفتار ایران اذعان کرده بود، او اکنون با ارائه تصویری از «فروپاشی تدریجی اقتصاد ایران» تلاش دارد شکست سیاست فشار حداکثری و گزینه نظامی آمریکا را بازتعریف کند.

آیا برآورد نفیو از وضعیت اقتصادی ایران درست است؟
275548

به گزارش جهت پرس؛ مسعود براتی فعال رسانه و تحلیلگر که در مورد  طرح ریچارد نفیو حول فشار اقتصادی اشاره دارد نوشت: درباره مقاله ریچارد نفیو نکته‌ای دارم که باید پیش از پاسخ به سوالات مطرح کنم. ریچارد نفیو کسی است که در حوزه تحریم شناخته می‌شود؛ او در دوره اوباما در شورای امنیت ملی آمریکا فعالیت می‌کرد و تلاش می‌کرد فضای دیپلماسی را با تحریم‌ها هماهنگ کند. کتاب معروف او، «هنر تحریم‌ها»، نیز توسط فعالان این حوزه کاملاً شناخته شده است.

نکته‌ای که باید به آن توجه کنید این است که در نوشته‌های اخیر ریچارد نفیو، نوعی فریبکاری وجود دارد. من پیش از این نیز شاهد چنین مواردی از او بوده‌ام. برای مثال، در کتاب «هنر تحریم‌ها»، وقتی او درباره تحریم بنزین سال ۸۹ علیه ایران صحبت می‌کند، واقعیت را نادیده می‌گیرد. ما در آن زمان با یک ابتکار عمل و در زمان مناسب، مسئله وابستگی به واردات بنزین را تقریباً حل کردیم؛ ترکیبی از کنترل مصرف از طریق کارت‌های هوشمند سوخت و افزایش تولید داخلی با تغییراتی که در پتروشیمی‌ها صورت گرفت.

بنابراین، تحریم بنزینی که آمریکا در «قانون جامع تحریم ایران» (به پیشنهاد خود نفیو) اعمال کرد، بی‌اثر شد. آن‌ها می‌خواستند با ایجاد کمبود بنزین، بحران اجتماعی ایجاد کنند، اما این اتفاق نیفتاد. ریچارد نفیو در کتابش این موضوع را خلاف واقع روایت می‌کند؛ او به جای اینکه بیان کند دلیل عدم موفقیت تحریم، تدبیر درست ایران بود، ادعا می‌کند که انتخاب آن‌ها اشتباه بوده و نباید سراغ بنزین می‌رفتند، در حالی که انتخابشان درست بود اما ایران در آن بازه ۹۰ روزه توانست تدبیر کند. لذا این فرد از نظر روایتگری، صادق نیست.

اما درباره مقاله اخیر او، چرا می‌گویم اشتباه است؟ ریچارد نفیو حدود یک سال و نیم پیش، زمانی که ترامپ تازه در کاخ سفید مستقر شده بود، مقاله‌ای نوشت با عنوان «آخرین شانس ایران» که در آن به ترامپ می‌گفت در حوزه اقتصادی، سیاست «فشار حداکثری ۲» که به عنوان سیاست جدید مطرح می‌شد، نهایت کاری که می‌توانی انجام دهی همان کاری است که بایدن در طول چهار سال ریاست‌جمهوری‌اش انجام داد؛ یعنی نمی‌توانی ایران را به تسلیم یا تغییر رفتار وادار کنی. در همان مقاله، او پیشنهاد کرد که ترامپ باید یک «گزینه تهدید نظامی معتبر» را روی میز بگذارد تا ایران وادار به پذیرش میز مذاکره و دادن امتیازات شود. یعنی او که متخصص حوزه تحریم است، آن زمان می‌گفت تحریم‌ها دیگر اثر کافی ندارند و ایران با تغییر محیط بین‌المللی (مانند تغییر رفتار چین و دیگران)، خود را با شرایط تطبیق داده است.

حال پس از آنکه ترامپ از پیشنهاد قبلی او یعنی استفاده از گزینه نظامی استفاده کرد (چه در درگیری‌های محدود و چه در موارد دیگر) و نتوانست به هدف خود یعنی تسلیم شدن ایران برسد، حالا حرفش را عوض کرده است. او اکنون می‌گوید باید اجازه داد ایران از درون فرو بپاشد و اقتصاد آن را محاصره نگه داشت. این یک برآورد کاملاً غیرواقعی است. من مقالات «شورای آتلانتیک» را بسیار دقیق‌تر و واقعی‌تر از مقاله ریچارد نفیو می‌بینم.

نفیو به نظر می‌رسد کمی تغییر موضع سیاسی داده و از طیف دموکرات‌ها به جمهوری‌خواها نزدیک شده است؛ به همین دلیل محل کارش نیز عوض شده و اکنون در مؤسسه واشینگتن فعالیت می‌کند که کمی جمهوری‌خواهانه است. او در بخش‌های خوش‌بینانه مقاله‌اش، در واقع در حال «رویافروشی» به ترامپ است تا گذشته خود را پاک کند؛ یعنی همان توصیه سیاستی که در گذشته مبنی بر ضرورت گزینه معتبر نظامی بود، اکنون نادیده گرفته شود. به نظر من حرف او اصلاً قابل شنیدن نیست؛ او دقت گذشته را ندارد و ما که حدود ۱۰ سال است او را دنبال می‌کنیم، اکنون تحلیل‌های او را به‌خوبی شناخته‌ایم.