سال ۲۰۲۵ نقطه عطف تعمیق مناسبات سیاسی اقتصادی ایران و چین بود

سال ۲۰۲۵ در حالی به پایان می‌رسد که روابط ایران و چین، با وجود تحولات پرتنش منطقه‌ای و بین‌المللی، مسیری رو به تعمیق و تثبیت را طی کرد؛ سالی که با سفرهای سطح‌بالا، هماهنگی‌های سیاسی، حمایت‌های متقابل در بحران‌ها و تقویت همکاری‌های اقتصادی و فرهنگی، مشارکت جامع راهبردی دو کشور بیش از گذشته عینیت یافت.

سال ۲۰۲۵ نقطه عطف تعمیق مناسبات سیاسی اقتصادی ایران و چین بود
274247

به گزارش جهت پرس؛ الناز رحمت نژاد، خبرنگار حوزه بین‌الملل: سال 2025 که واپسین روزها و ساعت های آن در حال سپری شدن است، سالی پرحادثه برای ایران و در عین حال، سالی پر دستاورد برای روابط و مناسبات درهم تنیده ایران و چین در زمینه های سیاسی، فرهنگی، تجاری و اقتصادی بود و ترافیک بالای رفت و آمدها و یا تماس های متقابل مقامات و هیات های دو کشور در سطوح مختلف بود که حکایت از پویایی روابط راهبردی ایران و چین در سال 2025 دارد.

نقطه اوج روابط دو تمدن بزرگ چین و ایران در سال 2025 را بدون تردید، باید سفر چهار روزه مسعود پزشکیان رئیس جمهوری اسلامی ایران به چین در نیمه اول شهریور 1404 (اواخر آگوست و اوایل سپتامبر) برای شرکت در بیست و پنجمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای به میزبانی شهر “تیان جین”، شرکت در مراسم رژه هشتادمین سالگرد پیروزی مقاومت مردم چین در برابر تجاوز ژاپن و جنگ ضدفاشیسم و دیدار دوجانبه وی با شی جین‌پینگ رهبر چین دانست.

سال 2025 ، سال رفت و آمدها و تماس ها و ارسال پیام های متقابل فراوان به مناسبت های مختلف میان مقامات و هیات های سطوح مختلف دو کشور بود که حکایت از تحرک بالای مناسب دو کشور در حوزه های گوناگون دارد. اتخاذ مواضع خوب از سوی چین در محکومیت جنایات اسرائیل و آمریکا در جنگ 12 روزه علیه ایران، حمایت های قاطع چین از ایران در مسئله هسته ای ، ادامه حمایت از حقوق هسته ای ایران و مخالفت قاطع پکن با  اقدام اروپایی ها در فعال کردن مکانیسم “پس‌گشت”(اسنپ‌بک) و … نشان دهند تقویت پیوندهای دوستی چندهزار سال دو کشور، دو تمدن و دو ملت است.

در این میان، نقش سفارتخانه های دو کشور در تهران و پکن را باید مورد ستایش قرار داد. آقای تسونگ پی وو در طول یک سال اخیر علاوه بر حضور و مشارکت فعال در برنامه ها و جلسات مختلف با شخصیت ها، نهادها و وزارتخانه ها و اندیشکده های مختلف و تعیین کننده در روابط چین و ایران، سفرهای استانی به پنج استان خوزستان، گیلان، مازندران، فارس و یزد انجام داد تا ظرفیت های این استان ها را برای شکوفایی بیشتری روابط دو کشور، مورد مطالعه دقیق تر قرار دهد. او همچنین با نوشتن یادداشت های مختلف در رسانه های مطرح ایران، سعی در تبیین روابط دو کشور دارد.

همچنین آقای عبدالرضا رحمانی فضلی سفیر جمهوری اسلامی ایران در پکن که تابستان امسال (ژوئیه 2025) استوارنامه خود را تسلیم شی جین‌پینگ رئیس جمهوری چین کرد، فعالیت ها و ملاقات های خوبی را با مقامات و شخصیت های رسانه ای چین از جمله معاون وزیر امور خارجه چین و رئیس خبرگزاری شین هوا انجام داده و تلاش برنامه های خوبی برای گسترش  و تقویت بیش از پیش مناسبات دارد.

در ادامه، بخش هایی از مهم ترین رویدادهای سیاسی، فرهنگی، تجاری، اقتصادی و … روابط ایران و چین در تقویم سال 2025 را به ترتیب جدول زمانی مرور می کنیم.

ژانویه 2025

تنها دو سه روز قبل از ژانویه 2025 بود که سیدعباس عراقچی اولین سفر خود به عنوان وزیر امور خارجه دولت چهاردهم ایران را به چین انجام داد. او در آن سفر مهم، با وانگ یی وزیر امور خارجه چین دیدار و گفت و گو کرد.

عراقچی پیش از انجام آن سفر، در مقاله ای در توصیف اهمیت سفرش به پکن نوشت: این سفر، شروع فصل جدیدی از همکاری های راهبردی بین دو کشور است.

در روز 29 ژانویه و در آستانه فرا رسیدن عید بهار چین هم، سیدعباس عراقپی در یک پیام تبریک ویدیویی به مناسبت سال نوی چینی خطاب به دولت و ملت چین گفت: جشن بهار از سنت‌های مشترک دو تمدن بزرگ ایران و چین و نماد تکریم همبستگی، پویایی و صلح و دوستی است. وی گفت: مایلم صمیمانه ترین تبریکات خود را به مناسبت فرارسیدن سال نو و عید بهاره چینی به آقای “شی جین‌پینگ”، رییس جمهور محترم کشور دوست جمهوری خلق چین و دولت و ملت آن کشور ابراز کنم.

فوریه 2025

در روز 11 فوریه و همزمان با برگزاری جش روز ملی ایران در سفارت جمهوری اسلامی ایران در پکن، چن شیائو دونگ، معاون وزیر امور خارجه چین به عنوان میهمان ویژه در این مراسم حضور یافت و به نمایندگی از دولت جمهوری خلق چین، چهل و پنجمین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی را تبریک گفت.

مارس 2025

در ماه مارس (شروع ماه فروردین و نوروز 1404)، کارکنان فارسی زبان بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین در یک ابتکار فرهنگی و هنری با تولید یک نماآهنگ نوروزی زیبا در قالب خواندن اشعار زیبای فارسی در دل طبیعت بهاری، نوروز 1404 را به مردم ایران تبریک گفتند. ویدیوی نوروزی کوتاه در ایران با استقبال میلیونی مواجه شد و مخاطبان زیادی در فضای مجازی، این نماآهنگ زیبا را تحسین کردند.

در روز 14 مارس، نشست سه جانبه چین-ایران-روسیه به میزبانی پکن در روز 14 مارس با موضوع مذاکرات هسته ای ایران و با حضور معاونان وزیران امور خارجه سه کشور چین، ایران و روسیه برگزار شد.

در ماه مارس، همچنین یک رزمایش دریایی مشترک با عنوان «کمربند امنیت دریایی-۲۰۲۵» از روز 9 مارس (19 اسفند) به وقت محلی با حضور ناوهای چین، ایران و روسیه در آبهای نزدیک بندر چابهار ایران آغاز شد.

این رزمایش به مدت چهار روز از 19 تا 23 اسفند ادامه یافت و هدف آن تعمیق اعتماد متقابل نظامی و همکاری‌ها میان کشورهای شرکت کننده اعلام شد.

آوریل 2025

جشن جهانی نوروز با برنامه های شاد و متنوع از جمله اجرای موسیقی سنتی ایرانی و برپایی غرفه ای از هنرها و صنایع دستی ایران در محل دبیرخانه سازمان همکاری شانگهای در پکن برگزار شد.

روز 23 آوریل هم سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران بار دیگر به پکن سفر کرد و با وانگ یی همتای چینی خود دیدار و گفت وگوی مهمی انجام داد. وانگ یی در این دیدار تاکید کرد که کیفیت راهبردی روابط دو کشور برجسته تر شده است. وی ایران را شریک راهبردی جامع چین در خاورمیانه دانست و گفت: دوستی چین و ایران در آزمون فراز و نشیب های بین المللی مقاومت کرده است و توسعه روابط چین و ایران، یک انتخاب استراتژیک مشترک از جانب دو طرف است.

ژوئن 2025

بلافاصله بعد از شروع حمله نظامی اسرائیل به شهرهای مختلف ایران در نیمه اول ژوئن 2025، وانگ یی رئیس دستگاه دیپلماسی چین در گفت‌وگوی تلفنی با وزیر امور خارجه اسرائیل، ضمن محکوم کردن حمله به ایران، آن را غیرقابل قبول و برخلاف حقوق بین‌الملل عنوان کرد.

در روز 23 ژوئن هم، وزارت امور خارجه چین در واکنش به حمله آمریکا به سایت های هسته ای ایران همزمان با جنگ اسرائیل علیه ایران، این اقدام آمریکا را قویا محکوم کرد و حمله به تاسیسات هسته ای را نقض استانداردهای سازمان ملل، منشور سازمان ملل و قوانین بین‌المللی دانست.

در طول جنگ و روزهای بعد از جنگ، وزیران امور خارجه ایران و چین در چند تماس تلفنی، ضمن بررسی اوضاع و انجام مشورت درخصوص مسائل جاری منطقه ای و بین المللی، بار دیگر مشترکات راهبردی و مواضع اصولی خود در مقابله با یکجانبه گرایی، زورگویی و جنگ افروزی را به نمایش گذاشتند.

بلافاصله پس از توقف جنگ 12 روزه اسرائیل علیه ایران در ژوئن 2025، امیر سرتیپ عزیز نصیرزاده وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران روز 25 ژوئن در سفری به چین، در اجلاس وزرای دفاع کشور‌های عضو سازمان همکاری شانگهای در شهر چینگ دائو شرکت کرد. سفر وزیر دفاع ایران و شرکت دراین اجلاس، آن هم بلافاصله بعد از توقف جنگ اسرائیل علیه ایران، به شدت مورد توجه رسانه‌ها و محافل سیاسی بین المللی و منطقه ای قرار گرفت.

ژوئیه 2025

«عبدالرضا رحمانی فضلی» سفیر جدید ایران در چین ، روز جمعه  26 ژوئیه با حضور در آیین دریافت استوارنامه سفرا در  سالن بزرگ خلق در پکن، استوارنامه خود را تسلیم «شی ‌جین‌پینگ»  رئیس‌جمهور چین کرد.

در روز 22 ژوئیه هم، نشست مشترک سه‌جانبه هیات‌های دیپلماتیک جمهوری اسلامی ایران، روسیه و چین، به میزبانی وزارت امور خارجه ایران برگزار شد. در این نشست، نمایندگان سه کشور شرکت‌کننده در مورد آخرین وضعیت مذاکرات هسته‌ای و رفع تحریم‌های ظالمانه و موضوعات مرتبط با آنها به بحث و تبادل نظر پرداختند.

آگوست 2025

«لین جیان» سخنگوی وزارت امور خارجه چین در نشست خبری روز 15 آگوست در پاسخ به سوالی درباره موضع چین در مورد همکاری چین و روسیه در جلوگیری از فعال‌سازی مکانیسم “بازگشت سریع تحریم‌ها” علیه ایران (مکانیسم ماشه) توسط سه کشور اروپایی در شورای امنیت سازمان ملل متحد، تاکید کرد: چین همواره بر حل مسالمت‌آمیز مسئله هسته‌ای ایران از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک تأکید داشته و با فعال‌سازی مکانیسم “بازگشت سریع تحریم‌ها” در شورای امنیت مخالف است.

سپتامبر 2025

شاید مهم ترین اتفاق در روابط ایران و چین در سال 2025 را باید سفر چهار روزه مسعود پزشکیان به چین در روزهای نخستین سپتامبر برای شرکت در اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای دانست؛ سفری که فرصتی هم برای دیدار دو جانبه و مهم سران دو کشور فراهم کرد.

همزمان با این سفر، حساب کاربری دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر ایران در شبکه اجتماعی ایکس، در پیام بسیار مهم و عمیقی نوشت: «ایران و چین با سابقه کهن تمدنی در دو سوی آسیا، قدرت تحول‌آفرینی در صحنه منطقه‌ای و جهانی را دارند. عملیاتی‌کردن تمامی ابعاد توافق راهبردی، این راه را هموار می‌کند.»

همچنین مسعود پزشکیان در سفر روزهای نخستین سپتامبر 2025 به چین، در یکی از بزرگترین مراسم های ملی و تاریخی چین با عنوان مراسم رژه بزرگ به مناسبت بزرگداشت هشتادمین سالگرد پیروزی مردم چین در جنگ مقاومت در برابر تجاوز ژاپن و پیروزی جنگ جهانی ضد فاشیسم شرکت کرد و در میدان “تیان آن‌من” پکن، شاهد رژه باشکوه نیروهای مسلح چین بود.

حضور رئیس جمهوری ایران در این مراسم، پیام های زیادی برای روابط ایران و چین دارد و نشانه تقویت و تعمیق بیش از پیش دوستی و اعتماد متقابل میان دو تمدن بزرگ محسوب می شود.

مسعود پزشکیان همچنین در طول این سفر، ضمن قدردانی از مواضع چین در قبال جنگ 12 روزه اسرائیل علیه ایران و نیز مسئله هسته ای ایران، رسما حمایت خود را از ابتکار “حکمرانی جهانی” شی جین‌پینگ رئیس جمهوری خلق چین اعلام کرد.

اکتبر 2025

در روز اول اکتبر، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در پیامی به شی جین‌پینگ همتای چینی خود، هفتاد و ششمین سالگرد تأسیس جمهوری خلق چین را به وی تبریک گفت و تاکید کرد: «مشارکت جامع راهبردی با جمهوری خلق چین اولویتی مهم برای جمهوری اسلامی ایران است و شرایط متغیر و پیچیده بین‌المللی و منطقه‌ای، تقویت و گسترش مناسبات همه‌جانبه را بیش از پیش ضروری ساخته است. امیدوارم در سایه احترام و منافع متقابل، روابط دو ملت با قدرت به مسیر تعالی خود ادامه دهد.»

 نوامبر 2025

در روز نهم نوامبر، ” فو هوا” رئیس خبرگزاری شین‌هوا،  با عبدالرضا رحمانی فضلی سفیر ایران در چین، در پکن دیدار و گفت و گو کرد.

در این دیدار رییس خبرگزاری شین‌هوا ضمن اشاره به روابط رسانه ای با ایران عنوان داشت که خبرگزاری شین‌هوا مایل است تبادل و همکاری خود را با رسانه‌ها و اندیشکده‌های ایرانی تقویت کند و در روابط دوستانه بین دو کشور نقش مهمی ایفا کند.

در روز 13 نوامبر هم،  عبدالرضا رحمانی فضلی سفیر ایران در پکن با «میائو ده‌یو» معاون وزیر امور خارجه چین، دیدار و درباره مسائل دوجانبه، راهکارهای ارتقاء روابط دو کشور و برنامه‌ریزی برای گرامی‌داشت پنجاه‌وپنجمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک ایران و چین گفت‌وگو کرد.

همچنین در روز ششم نوامبر، پاویون ملی جمهوری اسلامی ایران در هشتمین دوره نمایشگاه بین‌اللمی واردات چین در شهر شانگهای، با حضور محمد صادق مفتح قائم‌ مقام وزارت صنعت، معدن و تجارت جمهوری اسلامی ایران به طور رسمی افتتاح شد و ایران یکی از کشورهای حاضر و فعال در این نمایشگاه بزرگ واردات چین بود.

دسامبر 2025

سومین نشست کمیته سه‌جانبه مشترک چین، ایران و عربستان سعودی به منظور پیشبرد اجرای «توافق پکن»، روز سه‌شنبه نهم دسامبر(18 آذر)، در تهران برگزار شد.

طرف‌های ایران و عربستان سعودی در این نشست ضمن تاکید مجدد بر اجرای بندهای «توافق پکن»، منشور سازمان همکاری اسلامی و قوانین بین‌المللی، اعلام کردند که بر اساس احترام به حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، استقلال و امنیت، به تحکیم روابط دوستانه می پردازند. دو کشور همچنین از چین در ادامه ایفای نقش مثبت استقبال کرده و اعلام کردند که پشتیبانی و پیگیری چین برای پیشبرد اجرای توافق پکن، حائز اهمیت بسیاری است.

به هر روی، کشتی روابط راهبردی چین و ایران در دریای متلاطم و پر از تحولات سخت منطقه ای و بین المللی از جمله یک جنگ تمام عیار 12 روز از سوی اسرائیل و آمریکا علیه ایران، یک بار دیگر به سلامت به ساحل امن رسید و سفر این کشتی که تاریخی چند هزار ساله را پشت سرگذاشته، بدون تاثیر گرفتن از تحولات منطقه ای و جهانی و سنگ اندازی های برخی طرف های ثالث، در مسیر اجماع و توافق های مهم انجام شده توسط سران دو کشور که همان ادامه مسیر دوستی دیرینه و تاریخی دو تمدن بزرگ است، همچنان به رو به جلو ادامه دارد.