شناسه: 37536
در آستانه فرارسیدن عید قربان؛

معرفی آداب و رسوم عید قربان مسلمانان در کشورهای مختلف جهان

«عید قربان »، «عیدالاضحی»، « کوربان بایرام» همه در قالب چند لفظ، اما یک معنا، همان عید بزرگ بندگی است و در این روز به شکرانه سرافرازی ابراهیم از آزمون بزرگ بندگی نماز می گذارند و قربانی‌های نمادین خود را به تأسی دلدادگی بزرگ او، تقدیم درگاه رب‌الارباب می کنند.
به گزارش جهت، 

عید قُربان یا گوسپندکُشان (در عربی: عید الأضحی) یکی از روزهای فرخنده در گاه‌شماری اسلامی است.

عید قربان که از جمله تعطیلات رسمی مسلمانان است، از یک تا چهار روز جشن گرفته می‌شود و در طی آن مردم با پوشیدن بهترین پوشاک خود، پس از انجام عبادات، به دید و بازدید و جشن و سرور می‌پردازند.

البته برگزار کردن مراسم قربانی در این عید بر همه واجب نیست و تنها بر زائران کعبه در مراسم حج واجب است، اما بسیاری از مسلمانان در سراسر جهان در این روز، گوسفند، گاو یا شتری را قربانی کرده و گوشت آنرا بین همسایگان و مستمندان تقسیم می‌کنند.

حاجیان در این روز پس از به پایان رساندن مناسک حج، حیوانی را ذبح می‌کنند و پس از قربانی آنچه بر آنان در حال احرام، حرام شده‌ بود مانند نگاه کردن در آینه، گرفتن ناخن و شانه زدن مو حلال می‌گردد و با توجه به اینکه حج، یکی از عبادتهای بسیار مهم در اسلام است، توانایی به انجام رساندن آن نیز برای هر مسلمانی بسیار شادی آور است، در نتیجه، روزی که پس از انجام وظایف‌ سنگین حج، به‌عنوان جایزه الهی و اتمام احرام پیش می‌آید را عید می‌دانند.

 

عید قربان در ایران

عید قربان از بزرگترین عید‌های مسلمانان ایرانی است؛  ایرانیان از چند روز قبل خود را برای این جشن آماده می‌کنند و حیوانی که قرار است آن را قربانی کنند خریداری می‌کنند البته انتخاب حیوان برای قربانی در هر منطقه‌ای متناسب با آداب و رسوم آن منطقه است.

جالب است بدانید در بعضی از شهر‌ها حیوانی که قرار است قربانی شود (گاو، گوسفند، شتر و...) را تزئین و آراسته می‌کنند همچنین خانه تکانی، تمیز کردن خیابان‌ها از دیگر آداب ایرانی‌ها در عید قربان است.

ایرانی‌ها پس از قربانی کردن، گوشت قربانی را برای تبرک بین مردم به ویژه نیازمندان توزیع می‌کنند و از دیگر آداب و رسوم این عید برگزاری مراسم‌های شادی و جشن به ویژه عروسی در این روز بزرگ است.

تصویر
عید قربان در میان ترکمن‌ها

عید قربان در میان ترکمن‌ها

این عید بزرگترین عید ملی و مذهبی ترکمن‌ها به شمار می‌آید. اقوام ترکمن حداقل ۱۰ روز پیش از عید خود را برای به جا آوردن مراسم عید قربان آماده می‌کنند. آن‌ها ۲ روز قبل از این عید را روز کُر می‌نامند و در این روز به نظافت فضای خانه می‌پردازند، همچنین یک روز پیش از عید قربان نیز میان ترکمن‌ها به قوقون و بوی خوش معروف است و در این روز مردم به خانه‌های یکدیگر، نان و روغنی خوش عطر، هدیه می‌دهند.

تصویر
عید قربان در میان کردنشین‌ها

عید قربان در میان کردنشین‌ها

عید قربان به عنوان دومین عید بزرگ در مناطق کردنشین دارای جایگاه ویژه‌ای است، مردم این مناطق این روز را با آیین‌ها و سنت‌های خاص جشن می‌گیرند. در واقع جشن و آیین‌های این مناطق ریشه در باور‌های کهن و باستانی آن‌ها دارد. برگزاری آیین دف نوازی و جشن و شادی یکی از آیین‌های خاص و ویژه این روز در کردستان است. همچنین در این مناطق، شب پیش از عید و پس از اقامه نماز عشاء، آیین‌های خاصی در مسجد‌ها برپا می‌شود.

همچنین در این روز، بیشتر مناطق کردنشین به زیارت اهل قبور و آرامستان‌ها می‌روند. از دیگر آداب و رسوم آن‌ها در این روز می‌توان به سوراخ کردن گوش دختر بچه‌هایی که تاکنون برای انداختن گوشواره سوراخ نشده است و بردن یک راس گوسفند سفید برای دخترانی که تازه عقد کرده اند، اشاره کرد.

تصویر
عید قربان میان ایل بختیاری

عید قربان میان ایل بختیاری

در چهارمحال و بختیاری نیز عید قربان یکی از اعیاد بزرگ مردم به شمار می‌رود. در این روز آن‌ها به دید و بازدید می‌روند و کینه‌ها را دور می‌ریزند. مردم این منطقه بعد از برپایی نماز عید قربان، تکه‌ای نبات بر دهان گوسفند گذاشته، او را سیراب کرده و سپس تکه پارچه‌ای سبز رنگ بر پشت گوسفند می‌بندند و دعای قربانی را بالای سر گوسفند زمزمه و قربانی را سر می‌برند. سپس گوسفند را به قطعات مساوی تقسیم کرده و آن را داخل سینی بزرگی می‌گذارند و میان افراد محتاج تقسیم می‌کنند. در این مناطق مانند مناطق کردنشین، رسم است که استخوان‌ها و خون گوسفند را در جای تمیزی بریزند.

 

تصویر
عید قربان در میان ترک‌ها

عید قربان در میان ترک ها

در شهر‌های مختلف ناحیه آذربایجان رسم قربانی کردن بسیار پررنگ انجام می‌شود. عموماً رسم بر این است که اعضای یک طایفه یا یک محله، با هم جمع شده و گوسفند یا گاوی را خریداری می‌کنند تا آن را در روز عید، قربانی کنند آن‌ها بخشی از قربانی را به فقرا می‌دهند. برنج از جمله غذا‌های اصلی مردم آذربایجان در شب عید قربان است، همچنین پخت کوفته با گوشت قربانی در این روز میان ترک‌ها مرسوم است.

همچنین در این مناطق رسم است که در این روز، خانواده داماد عیدی شامل گوشت، شیرینی، لباس و … را به همراه زنان فامیل به عنوان عیدی به خانه نوعروس ببرند.

تصویر
عید قربان در میان بلوچ‌ها

عید قربان در میان بلوچ‌ها

مردم بلوچ عید قربان را  عید بزرگ می‌خوانند و در مناطقی آن را نیز عید حاجیان می‌نامند. بر همین اساس به مدت سه روز با حضور در منازل بزرگان، سران و ریش سفیدان طوایف به جشن و شادی می‌پردازند. این قوم در روز عید قربان به بهترین شکل در جامعه ظاهر می‌شوند. زن و مرد و پیر و جوان خود را به زیباترین لباس و زیورآلات می‌آرایند.

آن‌ها پس از اقامه نماز عید در صبح روز قربان، در منازل خود کار ذبح قربانی را انجام می‌دهند. گوشت حاصل از قربانی در بسته بندی‌های مختلف برای فقرا، نیازمندان و نیز بخشی از آن برای اقوام و فامیل در نظر گرفته می‌شود و هر خانواده به اندازه طعام یک روز خود از آن بر می‌دارد.

همچنین حنابندان، صله رحم، دید و بازدید و حلالیت طلبیدن از شاخص‌ترین آداب و رسوم آن‌ها در این روز است. پخت کلوچه محلی از جمله آداب و برنامه‌های مردم بلوچستان قبل از عید سعید قربان به شمار می‌رود.

تصویر
عید قربان میان قوم عرب

عید قربان میان قوم عرب

یکی از آداب و رسوم عرب‌ها در این روز مراسم بیرق زنون به شمار می‌رود. آن‌ها در این روز به تعداد فرزندان پسر پرچم نصب می‌کنند. آنان مراسم بیرق زنون را در شب عید قربان با دعوت خویشاوندان نزدیک به صرف شام انجام می‌دهند و فردای آن روز ھم گوسفندی قربانی و میان مردم محل و فقرا تقسیم می‌کنند. برخی اقوام خوزستانی در شب برگزاری این مراسم اقدام به تهیه و خوردن انواع غذاهای  سنتی می‌کنند.

 

عید قربان در کشورهای اسلامی چگونه برگزار می شود ؟

تصویر
عید قربان در عربستان

عید قربان در عربستان:

زائران بیت‌‌الله الحرام جمره عقبه یا جمره بزرگ را که یکی از نمادهای سه‌‌گانه شیطان است، رمی‌ می‌کنند.

آنان پس از قربانی کردن و حلق (تراشیدن موی سر) از احرام خارج خواهند شد.

فردا و پس فردا هم رمی جمرات سه گانه ادامه می‌یابد.

زائران بیت الله الحرام پس از سومین رمی جمرات، سرزمین مقدس منی را به مقصد مکه مکرمه ترک می‌کنند.

مراسم حج تمتع با طواف و سعی بین صفا و مروه پایان می‌یابد.

تصویر
عید سعید قربان در افغانستان

عید سعید قربان در افغانستان:

مسلمانان افغانستان صبح روز عید قربان با پوشیدن لباس های نو در حالی که ذکر الله اکبر بر زبان دارند به سوی مساجد حرکت می‌نمایند تا نماز پرشکوه عید قربان را برگزار کنند.

به مناسبت عید سعید قربان همه ساله در افغانستان سه روز تعطیل است.

ادای سنت قربانی کردن در عید سعید قربان از مهمترین آداب و رسوم مردم افغانستان است.

مردم مسلمان افغانستان اعیاد اسلامی به‌ویژه فطر و قربان را با شکوه خاصی برگزار می‌کنند و در این ایام به دید و بازدید بزرگان و اعضای خانواده خود می‌روند.

رفع کدورت‌ها از دیگر آداب و رسوم پسندیده افغان ها در ایام عید سعید قربان است.

بزرگان و سرپرستان خانواده های افغان می‌کوشند در این عید اسلامی برای اعضای خانواده خود لباس نو تهیه کنند.

افرادی که برای دید و بازدید به منازل اعضای خانواده و دوستان خود می روند با شیرینی و خشکبار پذیرایی می‌شوند.

تصویر
عید سعید قربان در ترکیه

عید سعید قربان در ترکیه:

مسلمانان سراسر ترکیه نیز با حضور گسترده در مساجد، نماز این روز فرخنده را به جماعت اقامه می‌کنند.

مسلمانان ترکیه به قربانى کردن اهمیت زیادى می دهند و براساس این سنت حسنه، هر کسى در صورت وسع مالی و نداشتن بدهی، در سه روز از تعطیلات چهار روزه عید قربان، گوسفند، گوساله و شتر ذبح می‌کند.

در روز عرفه که در ترکیه نیمه تعطیل است فرصت خوبی برای زیارت قبور است.

در این روز خانواده ها به قبرستان‌ها رفته برای نزدیکان خود دعا می خوانند و سر و دستی به سنگ قبرها می‌کشند و قبور را شستشو می‌دهند.

در عید قربان گاهى هم چند خانواده فامیل یا همسایه، مشترکا گاو یا گوساله و حتی شتر خریدارى کرده و قربانى می‌کنند.

عید قربان به همراه عید فطر به‌عنوان دو عید بزرگ ملى و مذهبى در ترکیه با رسوم و آیین هاى ویژه خود نمادى از تعاون، همیارى و احسان در جامعه و در این حال نمادى از اعتقادات عمیق مذهبى مردم این کشور است.

مردم ترکیه از هفته ها قبل خود را براى برگزاری هر چه بهتر عید قربان آماده می‌کنند.

چراغانی کردن مناره مساجد , کوچه و خیابانها؛ خانه تکانی و پختن غذا و شیرینی های ویژه از اقداماتی است که از روزها قبل از عید در جای جای این کشور اسلامی صورت می گیرد. روز اول عید، مردان خانواده به نماز عید می روند و سپس مشغول ذبح قربانی می‌شوند.

دید و بازدیدهاى فامیل و آشنایان با نزدیکان از رسومات حسنه و رعایت آن از دیدگاه خانواده های ترکیه الزامی است. هر کسى براى دیگرى هدیه اى می خرد و کوچکترها در ملاقات با بزرگترها، دست آنان را بوسیده و عیدى می‌گیرند.

روحیه تعاون در ایام عید قربان در جامعه ترکیه به اوج خود می‌رسد و کمک هاى مالى به تنگدستان در این روزهای خاص افزایش می‌یابد.

طبق عرف مرسوم دیدار از خانواده هایى که یکى از نزدیکان آنان در فاصله عید فطر و عید قربان فوت کرده است‌، در اولویت برنامه دیدارها قرار دارد.

به باور مردم ترکیه، دید و بازدیدهاى عید قربان علاوه بر اجر اخروى، موجب یکدلى، همبستگى و تحکیم روابط خانوادگى و انسانى و رفع کدورت ها می‌شود.

اتوبوسهای درون شهری‌، بزرگراه‌ها و اتوبوس های دریایی با هدف تشویق به صله رحم و تقویت پیوند خانوادگی و دوستی بدستور دولت ترکیه رایگان می‌شود.

شهرداری‌ها در برگزاری هر چه صحیح و راحت تر عید قربان از روزها قبل جایگاه های ویژه را برای فروش و ذبح قربانی در نقاط مختلف اختصاص می‌دهند و بازرسی می‌کنند.

تشکل‌های مدنی و برخی سازمانهای دولتی ترکیه برای کمک به مستمندان، کمکهای نقدی؛ پوست و امحاء و احشاء قربانی ها جمع آوری می‌کنند.

تعطیلات رسمی عید قربان در ترکیه چهار روز و نیم است و دوایر و ادارات دولتی ترکیه از بعدازظهر پنجشنبه تا روز سه شنبه تعطیل خواهد بود.

تصویر
عید سعید قربان در اندونزی

عید سعید قربان در اندونزی:

میلیون‌ها نفر از مسلمانان اندونزی به مناسبت آغاز جشن عید قربان (عید الاضحی) در مساجد سراسر این کشور حضور می یابند.

مسلمانان اندونزی از دیرباز در روز عید قربان ابتدا مراسم نماز را در مساجد برگزار می‌کنند و سپس این روز را با قربانی کردن گاو یا بز و توزیع گوشت میان اقوام، دوستان و فقرا جشن می‌گیرند.

این سنت نیکو برای گرامیداشت یاد فداکاری حضرت ابراهیم نبی(ع) برای ذبح فرزندش اسماعیل در راه خدا، صورت می‌گیرد.

مردم مسلمان مالزی هم با حضور گسترده در مساجد، نماز عید سعید قربان را هرچه باشکوه تر اقامه می‌کنند:

مسلمانان سراسر مالزی در عید قربان، قربانی کردن، این سنت ابراهیمی را پاس می‌دارند.

تصویر
عید سعید قربان در قرقیزستان

عید سعید قربان در قرقیزستان:

نماز عید سعید قربان در قرقیزستان در حالی اقامه می‌شود که مسلمانان از اوایل بامداد با حضور در مساجد و خیابان‌ها، صف های طولانی تشکیل می دهند

پس از نماز عید، مردم با ذبح گاو و گوسفند، گوشت آن را میان نیازمندان قسمت کردند.

عید سعید قربان در جمهوری قرقیزستان تعطیل رسمی است.

مسلمانان جمهوری قزاقستان نیز با حضور گسترده درمساجد، نماز عیدسعید قربان را باشکوه اقامه می‌کنند.

پس از اقامه نماز، مسلمانان با ذبح گوسفند گوشتِ قربانی را میان محرومان تقسیم و در این سنت اسلامی شرکت می‌کنند.

تصویر
عید سعید قربان در عراق

عید سعید قربان در عراق:

مردم عراق در روز عید سعید قربان، رسوم و برنامه‎های مختلفی نظیر زیارت بارگاه ائمه اطهار(ع) و دیدار با مراجع تقلید دارند.

عید سعید قربان از اعیادی است که مردم عراق توجه ویژه ای به آن دارند و از آن به‌عنوان عید بزرگ یاد می‌کنند، به همین دلیل 4 روز تعطیلی در این کشور اعلام می‌شود.

اما در این گزارش به شرح مختصری از مهمترین آداب و سنت های ملت عراق در روز عید سعید قربان می پردازیم.

1. زیارت بارگاه ائمه اطهار(ع)

سفر به شهرهای زیارتی نجف اشرف، کربلا، کاظمین و سامرا از مهمترین آداب این روز است که عراقی ها به آن پایبند هستند. آنان در عید قربان به زیارت ائمه اطهار(ع) می روند و البته توجه ویژه ای به زیارت بارگاه ملکوتی حضرت اباعبدالله الحسین(ع) دارند.

2. برگزاری نماز عید در مساجد و حسینیه ها

البته امسال با توجه به شرایط امکان برگزاری این اتفاق نیست.

3. دیدار با مراجع تقلید

شهروندان عراقی پس از اقامه نماز عید سعید فطر به بیوت مراجع تقلید، علما و ائمه جمعه و جماعت می روند و این عید بزرگ را به آنان تبریک می‌گویند. مراجع تقلید و علما نیز استقبال خوبی از مردم دارند.

4. رفتن به منزل والدین و بستگان

رفتن به منزل والدین و تبریک گفتن عید به آنان از مواردی است که عراقی ها همانند سایر مسلمانان به آن توجه ویژه ای دارند. آنان همچنین به دیدار شیوخ عشایر، بستگان و دوستان خود می شتابند.

5. برنامه ویژه عشایر

برخی از عشایر عراق آداب و روسم خاصی در اعیاد اسلامی دارند که این آداب از منطقه ای به منطقه دیگر اختلاف دارد. آنها جشن های باشکوهی برگزار می‌کنند و فعالیت های اجتماعی مختلفی دارند.

 

عید قربان با وجود شیوع ویروس کرونا

حالا با وجود تمامی این سنت ها و آداب و رسوم ها، عید قربان سال جاری با وجود ویروس منحوس کرونا متفاوت تر از هر عید قربان دیگری است. اما با وجود تمامی محدودیت ها و با رعایت پروتکل های بهداشتی می توان اوقات خوشی را در این روز بزرگ در کنار خانواده سپری کرد و با استفاده از امکانات فضای مجازی به صورت مجازی با فامیل و آشنایان ارتباط داشت.

برچسب ها

ثبت دیدگاه