بازخوانی فرایند پذیرش برجام
بازخوانی فرایند پذیرش برجام
رهبر معظم انقلاب اسلامی در نامه‌ای به روحانی، با اشاره به بررسی‌های دقیق و مسئولانه‌ی برجام در مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی و عبور این موافقتنامه از مجاری قانونی، دستورات مهمی را در خصوص رعایت و حفظ منافع ملی در جلسه‌ای مورخ ۹۴/۵/۱۹ شورای عالی امنیت ملی را با رعایت این موارد و الزامات تأیید کردند.

به گزارش جهت، مسعود براتی، کارشناس روابط بین‌الملل نوشت: ‏برخی نکات را درباره فرآیند پذیرش ‎برجام در ایران مرور کنیم:

یک. رهبری جایگاه راهبری کلان دارد، نه مدیریت و یا احیانا دیکتاتور.

دو. خطوط کلان توسط رهبری تعیین و تبیین می‌شود. معمولا در جزییات و نحوه اجرا ورود نمی‌کنند و یا به بیان برخی قیود می‌پردازند.

‏سه. در قضیه ‎#برجام خطوط کلان در مباحث مختلف خصوصا در قالب خطوط قرمز در ایام مذاکره تبیین شد.

چهار. بعد از نهایی شدن متن برجام و مدت سه ماهه برای بررسی آن در کشورها، مجلس و شعام به بررسی متن پرداخت. دولت و تیم مذاکره کننده هم ادعاهایی درباره تفسیر متن ارایه کرد. از جمله …

‏لغو بالمره تمام تحریم‌های اقتصادی و مالی…

پنج. رهبری پس از طی تمام این روندها در نامه‌ای به روحانی اینگونه بیان کردند: اکنون که موافقت‌نامه‌ی موسوم به «برجام» پس از بررسی‌های دقیق و مسئولانه در مجلس شورای اسلامی، کمیسیون ویژه و دیگر کمیسیون‌ها و نیز در شورای عالی امنیّت ملّی،‏سرانجام از مجاری قانونی عبور کرده و در انتظار اعلام نظر اینجانب است، لازم میدانم نکاتی را یادآور شوم…

شش. در متن نامه شروطی مطرح می‌شود که مقدمه آن اینگونه است:

«با این حال، محصول مذاکرات که در قالب برجام شکل گرفته است، دچار نقاط ابهام و ضعفهای ساختاری و موارد متعدّدی است ‏که در صورت فقدان مراقبت دقیق و لحظه‌ به‌ لحظه،‌ میتواند به خسارتهای بزرگی برای حال و آینده‌ی کشور منتهی شود.»

هفت. بدنه اصلی نامه شروطی است که در کنار شروط نه گانه مجلس و شروط ده گانه شعام قیودی را برای اجرای برجام بیان می‌کند.
‏هشت. تفاوت فاحش میان ادعای دولت و تیم مذاکره کننده با متن برجام سبب شد که رهبری تصریح کنند:« توجّه شود که در موارد ابهام سند برجام، ‌تفسیر طرف مقابل مورد قبول نیست و مرجع، متن مذاکرات است.»

‏نه. رهبری به منظور اطمینان از رعایت شروط اقدام به نهادسازی می‌کنند. «وجود پیچیدگی‌ها و ابهامها در متن برجام و نیز گمان نقض عهد و تخلّفات و فریب‌کاری در طرف مقابل بویژه آمریکا، ایجاب میکند که یک هیئت قوی و آگاه و هوشمند، برای رصد پیشرفت کارها و انجام تعهّدات طرف مقابل و ‏و تحقق آنچه در بالا بدان تصریح شده است،‌ تشکیل شود. ترکیب و وظایف این هیئت باید در شورای عالی امنیّت ملّی تعیین و تصویب شود.»

ده. آنهایی که به دنبال ساده‌سازی هستند و می‌خواهند برجام را به پای رهبری بنویسند و خودشان را فراری بدهند، یا عقده گشایی کنند از ‏کسانی که منتقد برجام هستند، بدانند آب در هاون می‌کوبند.

آنهایی که میگویند چرا رهبری شروطش را دنبال نکرد، باید ابتدا این مطالبه را از هیات عالی نظارت بر برجام که ترکیب مشخصی دارد بپرسند.
و در نهایت آنهایی که سوالات سطحی درباره نوع کنش رهبری می‌پرسند، باید فهم خود را از رابطه ‏امام و امت ارتقا دهند. انتظار کنش دیکتاتورانه از رهبری نداشته باشند.

  • نویسنده : مسعود براتی، کارشناس روابط بین‌الملل